Η μυστική «Αττική Εταιρεία» των Ελλήνων (Μεσαίωνας - Αναγέννηση)

Άρθρο του Στέφανου Μυτιληναίου

Ο σπουδαίος Έλληνας ιστοριοδίφης Κωνσταντίνος Σάθας αναφερόμενος στους Έλληνες, λόγιους, διανοούμενους και νεοπλατωνικούς, που βρήκαν καταφύγιο στη Δύση μετά την οθωμανική κατάκτηση της Ελλάδας κατά τον 15ο αιώνα υποστηρίζει με έμφαση, ότι δεν ήταν σβησμένοι άνθρακες της βυζαντινής σχολαστικότητας όπως κοινώς πιστεύεται, αλλά, άσβεστοι σπινθήρες που έκαιγαν μέσα στην τέφρα τους αναμένοντας μία ριπή αέρα για να δυναμώσουν ξανά τη φλόγα του Ελληνικού Πολιτισμού.

Ο Σάθας υποστηρίζει ότι εκείνη τη δύσκολη για το έθνος περίοδο έδρασε μία μυστική Εταιρεία απαρτιζόμενη από Έλληνες διανοούμενους και Stratioti, η οποία προσπαθούσε επίμονα και επίπονα να πετύχει την αναβίωση της Ελληνικής Παιδείας, της ελληνικής εθνικής συνείδησης και των ελληνικών πατρώων τρόπων.

Περί της αναβιώσεως της Αρχαίας Ελληνικής Θρησκείας

Άρθρο του συγγραφέα Στέφανου Μυτιληναίου, στο συλλογικό έργο "Η αναβίωση της Αρχαίας Ελληνικής Θρησκείας", εκδόσεις Αρχέτυπο, 2002.

Το ζήτημα της αναβιώσεως της αρχαίας ελληνικής θρησκείας, έτσι όπως τίθεται, ονομάζεται και παρουσιάζεται στην ελληνική κοινή γνώμη είναι αρχής εξαρχής διατυπωμένο λάθος διότι, και σε περίπτωση που το αγνοεί κανείς, οι αρχαίοι Έλληνες στερούνταν επισήμου, κυριάρχου και αδιαλλάκτου θρησκευτικού δόγματος στις απόψεις και τις αντιλήψεις που διατύπωναν περί του Θείου· άρα δεν μπορούμε να λέμε σήμερα ότι είχαν κάποια θρησκεία, την οποία μάλιστα φιλοδοξούμε να αναβιώσουμε, διότι κατά αυτόν τον τρόπο -ίσως και άθελα μας- παραποιούμε την ιστορική πραγματικότητα και προσδίδουμε στον ελληνικό πολιτισμό αλλότρια χαρακτηριστικά. Εξάλλου, ούτε και οι ίδιοι οι πρόγονοι περιέγραψαν ποτέ τις εκδηλώσεις λατρείας και τις απόψεις τους περί του Θείου ως θρησκεία· αντιθέτως ο όρος φαίνεται να αποφεύγεται εντός της αρχαιοελληνικής γραμματείας με επιμέλεια. Ο αρχιερέας των Δελφών, Πλούταρχος, αναφέρεται στο «…θείον και πάτριον αξίωμα της ευσέβειας» (Περί Δεισιδαιμονίας, 166B) και αυτός ο ξεκάθαρος ορισμός είναι ο μόνος που ανταποκρίνεται στην αλήθεια και την πραγματικότητα.